CANLI | ABD’nin İran’a müdahale ihtimali İsrail’i alarma geçirdi! | Tahran yönetiminden tehdit

İran’da teokratik yönetime karşı ülke genelinde düzenlenen protestolar, pazar gününe girilirken iki haftayı geride bıraktı. Başkent Tahran ve ülkenin ikinci büyük kenti Meşhed’de göstericiler sokakları doldururken, protestolar sırasında yaşanan şiddet olaylarında en az 116 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi.

İNTERNET KESİNTİSİ SÜRÜYOR, ÖLÜ VE GÖZALTI SAYISI ARTIYOR

İran’da internetin kesilmesi ve telefon hatlarının devre dışı bırakılması, ülke dışından protestoların takibini zorlaştırıyor. Ancak ABD merkezli Human Rights Activists News Agency’ye göre, protestolarda ölenlerin sayısı artarken en az 2 bin 600 kişi de gözaltına alındı.

MECLİSTEN TEHDİT: ABD VE İSRAİL MEŞRU HEDEF OLUR

Bu gelişmelerin ortasında, İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik müdahale tehditlerine yanıt vererek, ABD ordusu ile İsrail’in hedef alınabileceği uyarısında bulundu.

İran parlamentosunda oturum sırasında bazı milletvekillerinin kürsüye yönelerek “Amerika’ya ölüm” sloganları attığı görüldü.

TRUMP’TAN SERT MESAJ, ASKERİ SEÇENEKLER MASADA

ABD Başkanı Trump, protestoculara destek vererek sosyal medyada, “İran belki de hiç olmadığı kadar ÖZGÜRLÜĞE bakıyor. ABD yardım etmeye hazır!!!” ifadelerini kullandı.

New York Times ve Wall Street Journal, ismini açıklamayan ABD’li yetkililere dayandırdıkları haberlerinde, Trump’a İran’a yönelik askeri saldırı seçeneklerinin sunulduğunu, ancak henüz nihai bir karar alınmadığını yazdı.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise ayrı bir açıklamada, “Başkan Trump ile oyun oynamayın. Bir şey yapacağını söylediğinde bunu ciddiye alın” uyarısında bulundu.

“EN SERT ŞEKİLDE KARŞILIK VERİRİZ”

İran devlet televizyonu, parlamento oturumunu canlı yayınladı. Daha önce cumhurbaşkanlığına aday olan sertlik yanlısı Kalibaf, konuşmasında polisi ve Devrim Muhafızları’nı, özellikle de gönüllülerden oluşan Besic güçlerini, protestolar sırasında “dik durdukları” gerekçesiyle övdü.

Kalibaf, “İran halkı şunu bilmeli ki, onlarla en sert şekilde mücadele edeceğiz ve yakalananları cezalandıracağız” dedi.

İSRAİL VE ABD’YE DOĞRUDAN TEHDİT

Kalibaf, İsrail’i “işgal altındaki topraklar” şeklinde niteleyerek ve ABD ordusunu hedef alarak, olası bir önleyici saldırı imasında bulundu:

“İran’a yönelik bir saldırı olması halinde, işgal altındaki topraklar ile bölgedeki tüm Amerikan askeri merkezleri, üsleri ve gemileri bizim meşru hedeflerimiz olacaktır. Sadece saldırıdan sonra karşılık vermekle kendimizi sınırlı görmüyoruz.”

KARAR HAMANEY’İN ELİNDE

İran’ın gerçekten böyle bir saldırıya hazır olup olmadığı belirsizliğini koruyor. Özellikle Haziran ayında İsrail ile yaşanan 12 günlük savaşta İran’ın hava savunmasının ağır darbe almasının ardından, yeni bir savaş kararının 86 yaşındaki Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney’e bağlı olduğu belirtiliyor.

ABD ordusu ise Orta Doğu’daki kuvvetlerinin, “ABD güçlerini, ortaklarını, müttefiklerini ve Amerikan çıkarlarını savunacak tüm muharebe kapasitesine sahip olacak şekilde konuşlandırıldığını” açıkladı.

SOKAKLARDAN GELEN GÖRÜNTÜLER

İran’dan paylaşılan ve muhtemelen Starlink uydu sistemleri üzerinden gönderilen görüntülerde, Tahran’ın kuzeyindeki Punak semtinde göstericilerin toplandığı görülüyor. Bazı caddelerin kapatıldığı, protestocuların cep telefonlarının ışıklarını yaktığı, bazılarının ise metal eşyalara vurarak ve havai fişekler patlatarak protesto ettiği dikkat çekiyor.

Meşhed’de ise güvenlik güçleriyle protestocuların karşı karşıya geldiği, yollara yanan enkaz ve çöp konteynerlerinin konulduğu görüntüler paylaşıldı. Şii dünyasının en kutsal mekânlarından biri olan İmam Rıza Türbesi’ne ev sahipliği yapan Meşhed’deki protestolar, İran teokrasisi açısından özel bir önem taşıyor.

Protestoların Kirman kentinde de görüldüğü bildirildi.

DEVLET TELEVİZYONUNDAN “SAKİN ŞEHİRLER” YAYINI

İran devlet televizyonu, pazar sabahı muhabirlerini bazı kentlerin sokaklarına çıkararak, tarih damgalı ve sakin görüntüler yayımladı. Ancak bu yayınlarda Tahran ve Meşhed yer almadı. Ayrıca Kum ve Kazvin’deki hükümet yanlısı gösteriler ekrana getirildi.

“İLAHA DÜŞMAN” SUÇLAMASI

ABD’nin uyarılarına rağmen, İran yönetimi sert bir bastırma sürecinin sinyallerini verdi. İran Başsavcısı Muhammed Movahedi Azad, protestolara katılanların “Allah’a düşman” sayılacağını ve bunun idam cezası gerektiren bir suç olduğunu açıkladı. Devlet televizyonu, “eylemcilere yardım edenlerin” de aynı suçlamayla karşı karşıya kalacağını duyurdu.

REZA PEHLEVİ’DEN ÇAĞRI

Sürgündeki İran Veliaht Prensi Rıza Pehlevi, perşembe ve cuma günkü çağrılarının ardından, son mesajında protestocuları cumartesi ve pazar günü de sokaklara çıkmaya davet etti. Pehlevi, göstericilerden Şah dönemine ait aslan-güneş bayrağını ve diğer ulusal sembolleri taşımalarını istedi.

Pehlevi’nin İsrail ile olan yakınlığı geçmişte eleştirilmişti. Bazı protestolarda Şah lehine sloganlar atılsa da, bunun Pehlevi’ye destek mi yoksa 1979 İslam Devrimi öncesine duyulan özlem mi olduğu netlik kazanmış değil.